Basketbol Kuralları: Yeni Başlayanlara Rehber


Spor

30.05.2025

Habibe TINGIROĞLU

268

4 dakikada okunur

Basketbol Kuralları: Yeni Başlayanlar İçin Temel Rehber

Basketbol, hem bireysel hem de takım becerilerini geliştiren, hızlı ve heyecan verici bir spor dalıdır. NBA’den yerel turnuvalara kadar tüm maçlarda geçerli olan temel kurallar vardır. Bu yazıda basketbolun temel kurallarını sade bir dille anlatacağız.


? Basketbol Oyunu Kaç Kişiyle Oynanır?

Basketbol, her takımda 5 oyuncu olmak üzere toplam 10 oyuncu ile oynanır. Yedek oyuncular oyuna istendiği zaman girip çıkabilir.


⏱️ Maç Süresi Nedir?

Basketbol maçlarında süre ligden lige değişebilir:

  • FIBA (Türkiye dahil): 4 periyot x 10 dakika

  • NBA: 4 periyot x 12 dakika

  • Devre arası: 15 dakika

  • Periyot araları: 2 dakika


? Basket Sayısı ve Puanlama

  • Serbest atış (faul atışı): 1 sayı

  • İki sayılık atış (çizginin içinden): 2 sayı

  • Üç sayılık atış (çizginin dışından): 3 sayı


⛔ Temel Kurallar

1. Adım Hatası (Yürüme)

Topla birlikte 3 adımdan fazla yürümek yasaktır. Oyuncunun ya topu sektirmesi ya da pas vermesi gerekir.

2. Double Dribble (Çift Sürme)

Top sektirdikten sonra topu eline alıp tekrar sektirmek hatalıdır.

3. Faul

Rakip oyuncuya eliyle, omzuyla veya vücuduyla müdahale etmek fauldür.

  • 5 faul yapan oyuncu oyun dışı kalır (FIBA).

  • Toplu veya topsuz fauller olabilir.

4. 3 Saniye Kuralı

Bir oyuncu, hücumdayken rakip pota altında 3 saniyeden fazla bekleyemez.

5. 8 Saniye Kuralı

Top savunmadan alındıktan sonra 8 saniye içinde hücum bölgesine geçilmelidir.

6. 24 Saniye Kuralı

Hücum yapan takım, 24 saniye içinde şut çekmelidir. Bu süre aşılırsa top rakibe geçer.


?️ Oyunun Başlaması

Maç başında orta saha çizgisinde hakem topu havaya atar (hava atışı). Oyuncular topa zıplayarak müdahale eder.


? Oyuncu Değişikliği

Oyuncu değişiklikleri ölü top anlarında, yani oyun durduğunda yapılabilir. Her takım sınırsız oyuncu değişikliği hakkına sahiptir.


? Hakemler

Basketbol maçlarında genellikle 3 hakem görev yapar:

  • Başhakem

  • Yardımcı hakem(ler)

  • Masa hakemi (süre, faul sayısı, skor gibi konulardan sorumlu)


? Maç Nasıl Biter?

  • Maç sonunda daha çok sayı atan takım kazanır.

  • Eşitlik varsa uzatma periyotları oynanır (5 dakika).


? Özet: Bilmeniz Gereken En Temel 7 Kural

  1. Topla fazla yürümek yasaktır.

  2. Faul yapan oyuncular sınırlıdır.

  3. 3 ve 24 saniye kurallarına dikkat edilmelidir.

  4. Oyuncular belirli alanlarda çok uzun süre kalamaz.

  5. Oyuna havadan atışla başlanır.

  6. Her takım 5 oyuncuyla oynar.

  7. Süre bittiğinde skor üstünlüğü kazananı belirler.


Sık Sorulan Sorular

❓ Basketbolda kaç mola hakkı vardır?

FIBA kurallarına göre her takımın maç boyunca 5 mola hakkı vardır (2 ilk yarı, 3 ikinci yarı).

❓ 3 sayı çizgisi kaç metredir?

FIBA’da potaya olan uzaklığı 6.75 metredir. NBA’de bu mesafe biraz daha uzundur (7.24 m).

❓ Basketbol topu hangi boydadır?

  • Erkekler için: No 7 (çapı yaklaşık 75 cm)

  • Kadınlar için: No 6 (yaklaşık 72 cm)